Bulantı ve kusma olmadığı zaman ishal pek önemsenmez.

Yeşil ve yapışkan değilse, kan ve kötü koku yoksa da önemli değil geçer denir.

Biraz muz, patates, yoğurt ve bol suyun tedavi için yeterli olduğu düşünülür.

Oysa, sulu dışkılama olarak tanımlanan ishal çok önemli ve hızlı tedavi edilmesi gereken hastalıkların ilk bulgusu olabilir.

Çok hoş gibi görünmese de ishal nedeniyle doktorunuza gittiğiniz zaman dışkı ile ilgili sorularla karşılaşacaksınız.

Bu nedenle dışkının özelliklerine dikkat etmenizi öneririm. Bu sorular;

İshalin ne zaman başladığı

Günde kaç kez dışkılamanın olduğu

Kıvamı

Rengi

Görünümü (kan veya sümüksü görünüm)

Kokusu

Yemek yeme ve su içme durumunuz

Ateş, karın ağrısı, mide bulantısı ve kusma durumu ile ilgili olacaktır.

Ani gelişen, ateş, karın ağrısı ve mide bulantısının eşlik ettiği ishal nedenleri arasında virüs, bakteri ve parazit enfeksiyonlarının yanı sıra kalın bağırsak divertikülleri ve bağırsak damarı tıkanıklıkları da sıkça görülmektedir.

Aralıklarla tekrarlayan ishal durumlarında hassas barsak sendromu, şeker hastalığı, böbreküstü bezi bozuklukları, tiroid hormon fazlalığı, kalın barsak divertikülleri, bazı parazit enfeksiyonları, bağ dokusu ve damar hastalıkları da araştırılmalıdır.

Uzun süreli ishal durumunda enfeksiyonlar dışında crohn ve ülseratif kolit gibi bağırsak hastalıklarına ilave olarak kanser açısından da araştırma yapılmalıdır.

Süt şekerinin sindirimi için gerekli olan laktaz enziminin eksik olduğu Laktoz intoleransı varlığında süt ve süt ürünlerinin alımı ile ishal ve karında şişlik gibi yakınmalar görülür.

Çölyak hastalığında, tahıllarda bulunan glutene karşı vücutta antikor oluşur ve gluten içeren besinlerin alımı ile emilim bozuklukları ve ishal gelişir.

Yaz aylarında viral (rotavirüs, adenovirüs, norovirüs), bakteriyel (E. coli, Compylobacter, Salmonella) ve parazit (Entemobea histolitika) enfeksiyonları sık görülmektedir.

Enfeksiyona bağlı gelişen ishallerden korunmak için alabileceğiniz önlemler

Bilinen ve güvenilir restoranları tercih etmek

Açıkta satılan besinlerden uzak durmak

Satın alınan ürünlerin son kullanma tarihini kontrol etmek

Sebzeleri sirkeli suda bekletmek

Mutfakta temiz olduğuna emin olduğumuz su kullanmak

Sık sık el yıkamak

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Beslenme bozukluğu

Ateş

Karın ağrısı

Ağız kuruluğu, baş dönmesi ve bayılma gibi sıvı kaybı bulguları

3 gündür devam eden ishal durumunda vakit kaybetmeden doktorunuza ulaşmalısınız.

Eğer tansiyon yüksekliği, şeker hastalığı ve kalp hastalığı gibi hastalıklarınız varsa hiç beklemeden doktorunuza başvurmalısınız.

İshal olunca ne yenir?

İshal durumunda beslenmenizde değişiklik yapmanız, kolay sindirilebilen gıdaları tercih etmeniz, sıvı alımını artırmanız gerekir.

İshal durumunda öneriler gıdalar

  • Bol sıvı tüketimi (su, açık şekersiz çay, soda, havuç-elma-şeftali suyu).
  • Yağsız çorba.
  • Laktoz intoleransı şüphesi yoksa yoğurt veya ayran.
  • Elma, şeftali, muz, havuç.
  • Yağsız makarna.
  • Yağsız pirinç pilavı.
  • Haşlanmış tavuk.
  • Beyaz ekmek.

İshal durumunda önerilmeyen gıdalar

  • Bol posalı sebze ve meyveler.
  • Yağlı yiyecekler.
  • Baharat.
  • Hazır meyve suları.
  • Kuru baklagiller.
  • Kepekli ekmek.
  • Kuru kahve.

İshal olduğunuzda Probiyotik kullanabilirsiniz ancak nedeni çözmek yerine ishal kesici hap diye bilinen bazı ilaçların kullanımı sizi daha kötü durumlara sürükleyebilir. Bu nedenle ishal olduğunuzda mutlaka doktorunuzla görüşün.

Sağlıklı ve mutlu günler dilerim.

Dr. Halil ERTÜRK
İç Hastalıkları Uzmanı

Dr. Halil Ertürk

Yazar HakkındaDr. Halil Ertürk

İç Hastalıkları Uzmanı. Canyon Ranch Kaplankaya +90 252 511 00 51