Halk arasında haşimato hastalığı olarak okunan, Hashimoto tiroiditi, kronik lenfositik tiroidit ve kronik otoimmün tiroidit olarak da adlandırılır.

Hashimoto hastalığında sorun bağışıklık sistemi ile ilgilidir.

Hashimoto hastalığının nedeni

Vücut kendi tiroid bezini yabancı bir doku olarak tanımlar ve ona karşı savunma elemanları (antikorlar, Anti-TPO, Anti-Tg) üretir. Bu süreçte, tiroid bezi yavaş yavaş hasar alır ve yeterli hormon üretemez hale gelir.

Sürecin sonu hipotiroidi (tiroid hormonlarının az olması) olsa da erken dönemde tiroid bezi içindeki hazır hormonların hızlıca kana salınmasıyla hipertiroidi (tiroid hormonlarının fazla olması) ve hipotiroidi gelişmeden önceki ara dönemde ötrioidi (tiroid hormonlarının dengede olması) periyodları görülebilir.

Hashimoto hastalığının bulguları

Genellikle Hashimoto hastalığına, hipotiroidi döneminde tanı konur. Hatta hipotiroidi nedeni araştırılırken tespit edilen Anti-TPO yüksekliği sonrasında tanı konur. Bu dedenle klasik bulgular;

  • Tiroid bezinde büyüme
  • Hipotiroidi bulguları
    • Halsizlik, yorgunluk
    • Kilo artışı
    • Uykuya eğilim
    • Üşüme, soğuğa dayanıksızlık
    • Cilt kuruluğu
    • Saç ve kaş dökülmesi, tırnaklarda kırılma
    • Seste kalınlaşma
    • Hipertansiyon, kalp hızında yavaşlama
    • Kabızlık
    • Adet düzensizliği
    • Ödem

Tiroid ultrasonu ile tiroid bezi boyutlarında artış, heterojen ekojenite ve yalancı nodüller görülebilir.

Hashimoto hastalığı tanısı

Hashimoto hastalığı tanısında, klinik bulgulara ilave olarak tiroid bezine karşı oluşmuş antikor testlerinden yardım alınır.

Hashimoto hastalığında yüksek olan antikor testleri:

  • Anti-TPO (Anti tiroid peroksidaz antikoru)
  • Anti-Tg (Anti thyroglobulin antikoru)

Hashimoto hastalığı tanısı için ultrason gerekli değildir.

Hashimoto hastalığı tedavisi

Tiroid hormonları dengede ise bu dönemde ilaç kullanımına gerek yoktur ancak takip etmek gerekir çünkü ilerleyen dönemde tiroid bezindeki hasar arttıkça hipotiroidi gelişecektir.

Tiroid hormonları düşük ise (TSH yüksek. FT3 ve FT4 düşük veya alt sınırda) tiroid hormon tedavisi (Levotiroksin) verilir.

Tiroid hormonlarının yüksek olduğu hipertiroidi döneminde, yani Hashimoto hastalığının erken döneminde tanı konmuş ise anti tiroid ilaç verilmez (propiltiyourasil, metimazol). Doktorunuz, çarpıntı, terleme gibi bulguları baskılamaya yönelik tedaviler planlar.

Tiroid ilacı alırken hangi aralıklarla kontrol gerekir?

Verilen tiroid ilacı dozunun uygun olup olmadığını değerlendirmek ve takip amacıyla öncelikle 4-6 hafta aralıklarla TSH ve FT4 kontrolü yapılır. Belirli bir denge oluştuğu görüldükten sonra kontrol aralıkları 6 aya kadar çıkarılabilir.

Gebelik öncesinde TSH düzeyinin normalden daha düşük, 0,1 – 2,5 mU/l arasında olması arzu edilir. Bu nedenle, Hashimoto hastalığı olan bayanların büyük bir bölümüne gebelik öncesi ve gebelik döneminde tiroid hormonu (levotiroksin) verilmesi gerekir.

Hashimoto hastalığında sürekli ilaç kullanılması gerekir mi?

Tiroid hormonları dengede olduğu sürece, Hashimoto hastalığı ile ilişkili kötü bir durumla karşılaşmazsınız. Ancak bağışıklık sistemiyle ilişkili bir hastalık olması ve asıl nedenin ortadan kaldırılamayacak olması nedeniyle sürekli tiroid ilacı kullanımı gerekli olacaktır.

Sağlıklı, mutlu ve aşk dolu günler dilerim.

Dr. Halil Ertürk
İç hastalıkları uzmanı

Dr. Halil Ertürk

Yazar HakkındaDr. Halil Ertürk

İç Hastalıkları Uzmanı. Canyon Ranch Kaplankaya +90 252 511 00 51